Podkładanie tła na pozór jest proste. Niestety jeżeli chcemy uzyskać efekt wiarygodny zadanie jest już znacznie bardziej skomplikowane i pracochłonne.

Szczególnie w przypadku portretów pojawia się zazwyczaj bardzo poważny problem. Chodzi o zaznaczanie włosów. Jakże często właśnie włosy sprawiają, że widz domyśla się, iż dokonany został fotomontaż. Na nieszczęście nie jest to jedyna kwestia, na którą musimy zwrócić szczególną uwagę. Niejednokrotnie fotograficy cyfrowi zapominają o absolutnie podstawowych sprawach związanych nie tyle z obsługą programu Photoshop, co z prawami fotografii. Przykładem może być głębia ostrości. Obiekt na pierwszym planie i tło, zwłaszcza w fotografii portretowej, na ogół nie są równie ostre. Dziwią zatem obrazki, na których zarówno portretowana osoba, jak również tło są identycznie ostre.

Rozczarowują także fotomontaże, w których kompletnie naruszona zostaje kwestia oświetlenia. Szczególnie rzucają się w oczy radykalne różnice w oświetleniu na pierwszym planie oraz w oświetleniu tła – chłodne, błyskowe światło na twarzy, a gorący zachód słońca w tle… Ewidentne różnice barwne w obszarze cieni i świateł natychmiast zostają zauważone przez obserwatora i od razu przesądzają o wrażeniu. Warto też pamiętać o odblaskach w oczach portretowanego – gdy zdjęcie wykonywane było w studiu, na przykład przy dwóch lampach, trudno się spodziewać, by portret wyglądał na zrobiony w świetle zachodu słońca skoro w oczach wyraźnie widać dwa odblaski. Te i inne szczegóły, o których mowa w dalszej części artykułu, wpływają bezpośrednio na odbiór danego obrazu. Najgorzej gdy widz intuicyjnie, bez żadnego zastanowienia rozpoznaje fotomontaż. Wyjątkiem są oczywiście całkowicie artystyczne obrazy, które z racji metody wykonywania zaliczane są do fotomontażu, ale nie o takich mowa w niniejszym tekście.

Etap pierwszy – analiza i wybór fotografii.

Należy rozsądnie dobrać dwa obrazy składowe. Tak, rozsądek jest szczególnie wskazany, gdyż w pewnym momencie może się okazać, że dane obrazy mogą przekraczać nasze umiejętności, co jest zjawiskiem absolutnie naturalnym. Nie każdy musi wygrywać międzynarodowe turnieje Photoshopa…

Część pierwszego wybranego obrazu będzie odgrywać rolę obiektu na pierwszym planie. Drugi obraz stanowić będzie tło. Przykładem może być kobieta na tle nieba.

Etap drugi –wycinanie obiektu i podkładanie tła

Photoshop posiada narzędzia wyspecjalizowane w wycinaniu obiektów o skomplikowanych kształtach. Szczególnie przydatna jest funkcja Filtr – Wydziel. Wadą tego rozwiązania jest niestety fakt, że po zaakceptowaniu ustawień, Photoshop postępuje bardzo prymitywnie – mianowicie po prostu usuwa piksele obrazu, zamiast na przykład pokrywać odpowiedni obszar maską, co byłoby zdecydowanie bardziej elastyczne. Problem ten możemy na szczęście stosunkowo łatwo obejść, poprzez uprzednie zduplikowanie obrazu przy pomocy polecenia Warstwa – Powiel warstwę. W konsekwencji otrzymujemy dwie identyczne warstwy, które znajdują się w palecie Okno – Warstwy. Polecenia Wydziel używamy na górnej warstwie po wyłączeniu widoczności warstwy dolnej, co pozwoli nam ujrzeć efekty wydzielania. Automatycznie nadana przez program nazwa aktywnej warstwy brzmi Tło kopia.
 

Warstwa Tło kopia jest aktywną
i jedyną widoczną warstwą.

Po użyciu polecenia Filtr – Wydziel, otworzy się okno zawierające szereg opcji. Na wstępie należy zająć się Opcjami narzędzia, dobierając stosowne kolory dla podświetlenia i wypełnienia. Zależą one oczywiście od kolorystyki zdjęcia. Zielona barwa podświetlenia nie będzie wygodna w przypadku wydzielania obiektu z zielonego tła. Należy włączyć opcję „Podświetlanie inteligentne”, dzięki której kursor zamieni się w swoisty celownik, który automatycznie pokrywać będzie podświetleniem obiekt wzdłuż krawędzi. Opcji tej używamy podczas podświetlania gładkich krawędzi jak ramiona czy szyja portretowanej.





Podświetlając włosy dziewczyny wyłączamy Podświetlanie inteligentne i zamalowujemy te obszary obrazu, na których włosy są trudne do obrysowania. Należy mieć świadomość, iż bywają sytuacje, gdy najlepszym rozwiązaniem jest posługiwanie się inteligentnym podświetleniem, nawet przez cały proces wydzielania. Bez względu na metodę, podświetlamy możliwie najdokładniej po uprzednim powiększeniu obrazu za pomocą Lupki (Z). Aby powiększyć obraz wystarczy kliknąć weń lupką, natomiast aby pomniejszyć, także trzeba kliknąć, ale przytrzymując przycisk Alt na klawiaturze. Podczas pracy przydaje się również spacja na klawiaturze, gdyż każdorazowe jej przytrzymanie, zamienia kursor w Rączkę, dzięki której z łatwością możemy przeciągać obraz w przestrzeni okna.
 

Po podświetleniu krawędzi wydzielanego obiektu, należy użyć Narzędzia Wypełnienie (G) i kliknąć nim w przestrzeń pomiędzy podświetleniem. Wskutek tego pokryta zostanie ona odpowiednim kolorem. Wypełniony powinien być wyłącznie obszar wydzielany. Tło pozostawiamy nietknięte, za wyjątkiem fragmentów podświetlonych. W przypadku standardowych ustawień wypełnienie będzie czerwona, a podświetlenie zielone. Zależnie jednak od potrzeb można z łatwością zmienić w ustawieniach barwy.
 

Po dokonaniu wypełnienia dostępna stanie się opcja Podgląd w prawym górnym rogu okna dialogowego narzędzia Wydziel. Po wciśnięciu tego przycisku, stosowny obszar zastąpiony zostanie charakterystyczną szachownicą, która sygnalizuje brak pikseli obrazu.
 

Teraz dostępne stanie się również rozwijane menu w polu Podgląd. Automatycznie włączy się opcja Wydzielony, ale w każdej chwili możemy również podejrzeć oryginał. W menu rozwijanym Wyświetlenie wybieramy opcję Inny, a następnie w oknie, które się pojawi wskazujemy na przykład barwę niebieską. Po tej czynności dostępne będą również narzędzia Czyszczenie oraz Retusz Krawędzi. Nawet po poprawieniu wydzielania przy pomocy tych narzędzi efekt rzadko jest idealny. Prawdę powiedziawszy doskonały zdarza się wyłącznie w starannie dobranych ilustracjach w podręcznikach o Photoshopie. Nie ma się co zatem łudzić, że na tym praca się zakończy.

Na ogół jednak efekt jest na tyle dobry by przejść do dalszej prac, nawet jeśli w niektórych miejscach wciąż widać piksele tła. Jeżeli efekt zupełnie nie spełnia oczekiwań, można go usunąć i posługując się uprzednio pozostawioną warstwą Tła powtórzyć cała operację od początku. Innym rozwiązaniem może być maskowanie. W tym celu, z poziomu palety warstw, przytrzymując przycisk Ctrl na klawiaturze, klikamy kursorem myszy w wydzieloną warstwę. W ten sposób uzyskaliśmy zaznaczenie, obejmujące dokładnie wszystkie piksele tejże warstwy. Klikamy dwukrotnie w warstwę tła, aby zamienić ją na zwykłą warstwę, na której można przeprowadzić znacznie więcej rozmaitych operacji edycyjnych. Teraz ustawiamy ją nad warstwą wydzielonego obrazu i pozostawiając aktywną przechodzimy do Warstwa – Dodaj maskę warstwy – Odkryj zaznaczenie. Następnie posługując się pędzlem o barwie czarnej lub białej pracujemy na tak utworzonej masce warstwy (należy się upewnić, że aktywna jest ikona maski, a nie ikona warstwy, gdyż w przeciwnym wypadku będziemy zwyczajnie zamalowywać farbą grupy pikseli zamiast edytować maskę). Może się okazać, że praca w ten sposób będzie żmudna… ale jest tym łatwiejsza, im dokładniej uprzednio wykonano wydzielanie. Jak widać Photoshop często nie oszczędza użytkowników. Dlatego wysiłek wskazany jest już na samym początku, gdyż docelowo zaoszczędza czas i dalsze starania. Po maskowaniu łączymy obie warstwy.

Jeżeli efekt jest co najmniej przyzwoity, korzystając z polecenia Warstwa – Nowa warstwa tworzymy nową warstwę. Przy pomocy narzędzia Wiadro z farbą wypełniamy ją kolorem białym. Następnie duplikujemy wydzieloną warstwę i ustawiamy nad warstwą białą i używamy opcji Warstwa - Połącz w dół. Zmieniamy Tryb ewolucji tak uzyskanej warstwy na Mnożenie. Na przykład przy pomocy narzędzia przesunięcie umieszczamy tło w kadrze. Warstwy ustawiamy zgodnie z ilustracją. Zbędną już warstwę tła można usunąć.



Następnie po przejściu na warstwę górną, korzystając z Gumki o Przepływie zmniejszonym do około 20%, wycieramy krawędzie warstwy, tak aby piksele tła nie były widoczne. Kiedy efekt jest już satysfakcjonujący, to znaczy nie widać pikseli starego tła, a włosy wyglądają należycie, można zająć się warstwą tła. Najprawdopodobniej po zmianie trybu ewolucji warstwy z białym wypełnieniem, tło stało się nieco ciemniejsze. Można je teraz rozjaśnić przy pomocy Obrazek – Dopasuj – Jasność/Kontrast. Bardziej zaawansowani użytkownicy mogą posłużyć się Poziomami w celu jeszcze dokładniejszego dopasowania jasności tła do pierwszego planu. Dodatkowo należy zmiękczyć tło filtrem Rozmycie – Rozmycie gaussowskie, celem urealnienia głębi ostrości. Również zmiękczenie włosów dziewczyny ręcznie, narzędziem Rozmycie (R) uwiarygodni obraz, jako że włosy na wietrze mogą być nieco poruszone, a w konsekwencji lekko nieostre.

Zależnie od tego jak wygląda tło, konieczna może być również zamiana nasycenia warstwy z dziewczyną. W tym konkretnym przypadku rozsądnie było nieco zmniejszyć nasycenie, choć nie był to manewr absolutnie konieczny. W przypadku wyraźnych świateł na ciele portretowanego warto skorzystać z pędzla o bardzo nieznacznym przepływie i na dodatkowej, czystej warstwie dodać kilka smug odpowiedniego koloru (ciepłe lub chłodne barwy zależnie od tła). Zmiana Krycia warstwy tudzież jej trybu ewolucji może przynieść dodatkowe korzyści. Po dokonaniu tych wszystkich czynności można użyć polecenia Warstwa – Spłaszcz obrazek, celem połączenia wszystkich warstw w jedną całość.

Etap trzeci – ostatnie poprawki

Ponieważ diabeł tkwi w szczegółach, pozostaje tylko zająć się takimi rzeczami jak odblaski w oczach po studyjnych lampach błyskowych. Zaczynamy od dwukrotnego użycia polecenia Warstwa – Nowa – Warstwa celem utworzenia nowej, czystej warstwy. Następnie posługując się narzędziem Kroplomierz, klikamy w źrenicę, w celu pobrania koloru.



Na nowej warstwie, posługując się pędzlem, zamalowujemy odblaski, a następnie na drugiej, białym kolorem tworzymy własne. Wbrew pozorom nie jest to czynność banalna. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, aby odblaski wyglądały możliwie naturalnie. Po namalowaniu białych plam, można manipulować Kryciem warstwy, tudzież bardzo nieznacznie zniekształcić je przy pomocy filtra Rozmycie – Poruszenie.

Celem dodatkowego maskowania fotomontażu, na ostatecznie spłaszczonym obrazie można skorzystać z globalnych rozwiązań typu Mieszanie kanałów, Mapa gradientu…

Powrót do spisu artykułów