|
Jak w programie Photoshop ustawiać opcje separacji barwnej? Jakie wybrać
opcje użyteczne do pracy nad przygotowywaniem obrazów na potrzeby druku? Jak
przygotować z pomocą Photoshopa profil rozbarwień do wykorzystania w innych
programach?
Na przygotowanie prawidłowego procesu tworzenia wyciągów barwnych składa się
znajomość jego zasad, podstaw technologii druku barwnego oraz zmiany kilku
domyślnych ustawień Photoshopa. Przy czym nie należy traktować tych ustawień
jako stałych i niezmiennych. Zmieniają się one wraz z rodzajem opracowywanej
grafiki, techniki i warunków druku oraz technik korekty barwnej.
Dostęp do ustawień separacji w Photoshopie daje okno Ustawienia kolorów (Color
Settings), a ściślej Przestrzeń robocza (Working Spaces) - CMYK. Zestaw
domyślnych ustawień Photoshopa może być dobry dla webdesignerów, lecz nie
dla osób przygotowujących obrazki do druku. W predefiniowanych ustawieniach
(Settings) na dobry początek zmieniamy cały ich zestaw na Ustawienia druku
dla Europy (Europe Prepress Defaults) reprezentujący uśrednione ustawienia
typowe dla warunków druku i rodzajów farb stosowanych w Europie.
RGB jest równie ważne
Domyślna przestrzeń sRGB reprezentuje zbyt wąski zakres kolorów.
Odzwierciedla uśredniony typ monitora i nie nadaje się do przygotowania
grafiki dla innych celów niż publikacje internetowe. Została więc zamieniona
na użyteczną do przygotowywania prac do druku. Jako szczególnie dobre do
konwersji obrazów RGB na CMYK firma Adobe opisuje Adobe RGB (1998) bądź
Pasowanie kolorów RGB (ColorMatch RGB). Obie te przestrzenie nadają się do
pracy nad przygotowywaniem obrazów na potrzeby druku.
Własny CMYK
W oknie Przestrzeń Robocza (Working Spaces) - CMYK wchodzimy w ustawienia
Własny (Custom) CMYK i rozpoczynamy dopasowywanie procesu rozbarwień do
warunków druku naszej pracy.
W przypadku przygotowywania większości prac do druku offsetowego na papierze
powlekanym maszyną arkuszową stosujemy Eurostandard (Powlekany) czyli (Coated).
Ponieważ przyrost punktu rastrowego zależy od rodzaju papieru, wartość
Przyrost punktu (Dot Gain), czyli "rozlewanie" się kropek rastra na
zadrukowywanym podłożu, zmienia się przy wybieraniu poszczególnych
dostępnych rodzajów papieru: Eurostandard (Uncoated) (Niepowlekany) lub
Eurostandard (Newsprint) (Gazetowy). Im bardziej chłonne podłoże (papier)
tym bardziej punkty rastra są podatne na powiększenie. Photoshop zwiększa tę
wartość wraz z pogarszaniem się jakości nośnika farby, przyciemniając obraz
na monitorze (w podglądzie CMYK) próbując przybliżyć jego wygląd w druku.
Przyrost punktu
Ponadto na przyrost punktu rastrowego wpływ ma także rodzaj podawania
papieru w maszynie: arkuszowy - wolniejszy (lepsza jakość), rolowy - szybszy
(gorsza jakość) oraz sposób przyspieszający schnięcie farby, jak osprzęt do
proszkowania lub dodatki do farb, tzw. "suszki".
W tym miejscu możemy uświadomić sobie ilość możliwych kombinacji, od
najlepszych warunków druku (gładki papier powlekany podawany w arkuszach z
pudrowaniem) do skrajnie niekorzystnych (np. szybka rolowa maszyna
gazetowa). Dlatego chcę podkreślić jak bardzo ważne jest posiadanie jak
największej informacji o druku, rodzaju papieru i maszyny przed dokonaniem
rozbarwień.
Wiedzieć jak najwięcej przed
Najlepiej zasięgnąć tych informacji w docelowej, dla naszej pracy, drukarni.
Nie zawsze drukarnia potrafi nam podać konkretne wartości liczbowe. Wtedy
trzeba korzystać z wartości które proponuje nam Photoshop wraz z wyborem
odpowiedniego rodzaju papieru.
Czasem nie ma nawet wiedzy o drukarni, ponieważ nasz klient jeszcze się nie
zdecydował, a ostateczny wybór drukarni zapadnie po przeanalizowaniu
kosztów, już po przygotowaniu przez nas publikacji do druku lub nawet
naświetleniu klisz.
Bądźmy przygotowani na wszystko
Musimy być przygotowani na wariant w jakiś sposób uniwersalny. W takim
wypadku wielu profesjonalistów zaleca ustawienie przyrostu na średnią
wartość pomiędzy 15 a 20% i dostarczenie drukarzowi tzw. "proofa" czyli
odbitki próbnej. Ma on możliwość, poprzez kontrolowanie ilości farby
podawanej w maszynie, dopasować jasność obrazu. Dot Gain posiada ponadto
możliwość ustawienia różnego przyrostu punktu, osobno dla każdego wyciągu,
krzywymi (Curves zamiast Standard), aby ustawić te wartości trzeba mieć
szczegółowe informacje o przyroście punktu konkretnego rodzaju farby.
Generacja czerni
Generacja czerni to następna sprawa wymagająca naszej interwencji.
Typ separacji: GCR (Separation Type: GCR) będzie opcją odpowiednią do
większości konwertowanych obrazów. GCR (Gray Component Replacement) czyli
częściowe zastępowanie szarego koloru składowego barw w trzech czwartych
tonów czernią, jest dla większości obrazów preferowaną metodą separacji.
Ponieważ metoda ta może spowodować utratę szczegółów w ciemniejszych
obszarach obrazka lub w ciemnych, niskotonowych np. nocnych zdjęciach,
zaleca się ustawienie Generację Czerni (Black Generation) na Lekkie (Light)
i zastosowanie korekcji krzywej czarnego po konwersji, polegającej na
zwiększeniu kontrastu w ciemnych obszarach, bądź zastosowanie UCA (Under
Color Addition) - dodawanie podkoloru. Technika ta polega na usunięciu
pewnej ilości czerni (ustawienie: UCA Amount) i wprowadzenia na jej miejsce
farb CMY w celu utrzymania nasycenia barw w ciemnych tonach.
Podkolor
Wolę pierwszą metodę, ponieważ nie wypracowałem odpowiedniej ilości czerni
do podebrania oraz dlatego że UCA zwiększa użycie farb w ciemnych obszarach
co może powodować wydłużenie czasu schnięcia i zlepianie arkuszy. Ktoś
powie, że w celu zapobiegania zlepianu służy proszkowanie. Niestety, czasem
przy maszynie nie ma tego zespołu lub nie można go zastosować ze względu na
późniejsze lakierowanie. Poza tym korygując krzywą czerni widzimy na bieżąco
efekty dokonywanych zmian.
UCR (Under Color Removal) - usunięcie podkoloru tylko w obszarach
ciemniejszych daje najlepsze wyniki w zastosowaniu do obrazów z przewagą
neutralnych, ciemnych obiektów np. fotografii kamiennych rzeźb,
architektury, metalowych przedmiotów w ciemnym otoczeniu gdzie nie występują
mocno nasycone kolory, choć lepszym zastosowaniem w takich przypadkach
wydaje się użycie cięższego GCR.
Szczególne przypadki czerni
Ustawienie generacji czerni na Light (Lekkie) będzie odpowiednie dla
większości obrazów. Zmianę na None (Brak), Medium (Średnie), Heavy (Ciężkie)
bądź Maximum stosujemy w wyjątkowych wypadkach lub w czasie specjalnej
korekty separacji. Najczęstszym przypadkiem takiej korekty bywa łączenie
dwóch separacji tego samego skanu rysunku w stylu komiksowym, zawierającym
cienkie czarne linie.
Rysunek konturowy
W celu zachowania jak najlepszej ostrości i krycia linii wykonujemy najpierw
standardową separację w celu zachowania nasyconych kolorów, a następnie
drugą z ciężkim (Heavy lub Maximum) czarnym, który czyścimy w miejscach
kolorów tutaj po zastosowaniu polecenia Obrazek->Korekta->Próg: 50 (Image->Adjust->Threshold:
50), i poleceniem Obrazek->Nadaj Obrazek (Image->Apply Image) w trybie
przyciemniania (Multiply) "wklejamy" w miejsce słabego czarnego z pierwszej
separacji. Uzyskujemy separację z czystymi kolorami i mocnym czarnym
konturem.
Kiedy i jak nadrukować czarny tekst
W przypadku posiadania wstępnie przygotowanych konturów lub innych
punktowych czarnych obiektów (np. cienkie litery) w postaci warstw
Photoshopa możemy sobie ułatwić pracę, pomijając wszystkie ustawienia
generacji czerni. Kiedy definiujemy czarny kolor narzędzia (Foreground), np.
skrótem Ctrl+D, Photoshop buduje kolor czarny w oparciu o ustawienia
rozbarwień oraz definicji cieni. W zależności od ustawień generacji czerni
Photoshop ustawia kolor czarny na który składa się oprócz czerni spora ilość
farb CMY. Jeśli czarny obiekt z takimi niepotrzebnymi podlewkami trafi na
jasne tło ilustracji i wystąpią problemy z pasowaniem kolorów usłyszymy
wiele "ciepłych słów" od drukarza. Przy najmniejszym przesunięciu arkusza na
maszynie podlewki wyjdą spod czarnych liter. Aby tego uniknąć, (już po
konwersji, pracując w trybie CMYK) kolor czarny warstwy konturu (lub tekstu)
definiujemy jako 100% Black a warstwie nadajemy tryb mieszania Multiply
(Przyciemnianie) tym samym nadrukowując czerń obiektu na kolory warstw
znajdujących się pod nim.
Limity farb
Ustawienia Całkowita ilość farby (Total Ink Limit) oraz Limit czarnej farby
(Black Ink Limit) odpowiadają za procentowe zsumowane pokrycie papieru farbą
w pojedynczym punkcie oraz największej ilości czarnej farby mającej w tym
swój udział. Teoretycznie wydawałoby się że wypada po 100% na każdą farbę
dając wartość 400%. Praktyka wykazuje błędność takiego rozumowania. Domyśle
ustawienia Photoshopa wynoszą 300% całkowitej ilości farby i 100% czerni.
Podobnie jak w ustawianiu przyrostu punktu rastrowego, posługujemy się
różnymi wartościami w zależności od warunków druku. Dla gorszych warunków
druku obniżamy poziom czerni nawet do 85% a całkowitej ilości farb do np.
280% dla papieru gazetowego, dla lepszych podnosimy całkowitą ilość czasem
nawet do 360%. Limit czarnej farby na 100% nie jest najlepszy dla większości
obrazków. Lepiej ustawić coś pomiędzy 85 a 95%.
Więcej pokory
Z odpowiednimi ustawieniami spokojnie klikamy w Obraz->Tryb->Kolory CMYK (Image->Mode->CMYK
Color). W tym miejscu drobna sugestia. Utrzymanie dobrych kontaktów z
drukarnią otwiera drogę do polepszenia jakości prac. Bądźmy otwarci na
wszelkie sugestie drukarzy dotyczące układu obrazków w projekcie lub na
arkuszu drukarskim (np. ze względu na pracę układów rozcierających farbę),
bądź układu znaków pomocniczych, pasowania kolorów itp. Poznanie słabych
punktów procesu druku okolicznych drukarni sprzyja zrozumieniu
współodpowiedzialności projektanta i drukarza za wynik pracy, oraz
zwiększeniu ilości naszych zamówień. Niejeden początkujący grafik swoją
arogancją pozamykał sobie drzwi wielu drukarni.
Rozbarwianie gdzie indziej
Choć najczęściej przygotowując grafikę bitową do druku, rozbarwienia
wykonujemy w Photoshopie, separacji dokonuje się również w programach DTP
posługując się odpowiednim profilem separacji, tzn. informacji o sposobie
dokonania rozbarwienia zapisanych w pliku.
Metody tej można użyć wtedy, gdy barwne obrazki do opublikowania pochodzą z
tego samego źródła, mają zbliżony zakres tonalny i czyste barwy. Obierając
tę metodę należy pamiętać, że rezygnujemy z wielu możliwości i sposobów
korekty w CMYK i wyniki w druku mogą być co najwyżej poprawne lub
zadowalające. Stąd najlepiej jest stosować ją w przypadku ogromnej ilości
podobnych zdjęć do umieszczenia w publikacji i nieuchronnie zbliżającego się
ostatecznego terminu realizacji druku. Aby pomóc sobie Photoshopem w
przygotowaniu takiego profilu należy otworzyć jedno ze zdjęć w naszej serii
i skonwertować do CMYK według ustawień separacji najczęściej przez nas
stosowanej, zgodnie z techniką druku, rodzajem papieru i sposobem jego
nakładania w maszynie. Należy przyjrzeć się wykonanej separacji.
Wykorzystujemy przy tym próbnik kolorów i wartości numeryczne farb, aby
sprawdzić m.in. czy w cieniach i światłach zachowała się wystarczająca
jakość szczegółów i, przede wszystkim, czy barwach pamiętane (zieleń trawy,
błękit nieba, toń wodna itp.) rzeczywiście takie są.
Jeśli coś w obrazku nam się nie podoba (lub właśnie dowiedzieliśmy się że
zmienił się rodzaj papieru) dokonujemy poprawek w ustawieniach rozbarwień i
próbujemy jeszcze raz. Jeżeli wszystko jest dobrze, próbujemy rozbarwienia
na innej fotce z serii i znów sprawdzamy. Warto poświęcić chwilę na te
porównania i wypracować krzywe rozbarwień optymalne dla kilku najbardziej
różniących się między sobą zdjęć z serii. Potem zyskamy na czasie.
Zapisywanie przygotowanego profilu
Teraz należy opcje ustawienia separacji zapisać do pliku. Z rozwijalnego
menu w ustawieniach Ustawienia koloru->CMYK (Color Settings->CMYK) wybieramy
Zapisz (Save) CMYK i zapisujemy. Najlepiej pozostać przy nazwie pliku
proponowanej przez Photoshopa, gdyż dobrze odzwierciedla zapisywane
ustawienia. Pozostaje tylko wskazać ten plik w używanym programie DTP w
opcji odpowiadającej za profil rozbarwiania. Często należy także wskazać
przestrzeń barwną źródła obrazów RGB. Należy wskazać profil ich pozyskania:
Adobe RGB, Pasowanie kolorów RGB lub inny używany przy generowaniu lub
skanowaniu.
Separacja z wykorzystaniem własnego profilu rozbarwienia
Później wykonując wydruk (naświetlenie) całej publikacji do pliku PRZY
WŁĄCZONYM w programie zarządzaniu kolorem wykonujemy rozbarwienia "w locie".
Ktoś zapyta, czy nie łatwiej zrobić w Photoshopie akcję i poleceniem
Plik->Automatyzuj->Wsad (File->Automate->Batch) rozbarwiać całe katalogi
zdjęć przed umieszczeniem w publikacji? Odpowiem, że można. Lecz łatwo się
pogubić, jeśli na pięć minut przed zamknięciem publikacji klient doniesie
kilka nowych zdjęć lub zechce podmienić kilka istniejących na nowsze, i w
katalogu z rozbarwieniami znajdzie się jedno lub dwa zdjęcia RGB. Po
naświetleniu cały arkusz składki może być do wyrzucenia z powodu jednej
fotki.
Oczywiście NAJLEPSZĄ metodą jest kontrolować każdy obrazek po rozbarwieniu i
decydować o stosowaniu (i rodzaju) korekt w CMYK, ale nie zawsze mamy tyle
czasu.
Powrót do spisu artykułów
|
