Fotografowie coraz częściej doceniają potencjał cyfrowej formy obrazu, zwłaszcza z powodu ogromnych możliwości jego przekształcania w programach graficznych. Jednym z takich przekształceń jest zmiana zdjęcia kolorowego w czarno-białe.

W programie Photoshop zmiana zdjęcia kolorowego w czarno-białe może być dokonana na wiele sposobów. Zależnie od wybranej techniki, wpływ użytkownika na ostateczny wygląd obrazu jest dość niewielki lub bardzo znaczny. Znajomość repertuaru różnych metod pozwala też na dobór najlepszej do danego zdjęcia i efektu, który chce się uzyskać.

Opcja Usuń kolor

W sytuacji, gdy nasz wysiłek chcemy ograniczyć do absolutnego minimum, a pożądany efekt ma zostać uzyskany w możliwie najkrótszym czasie, najlepszym rozwiązaniem jest użycie komendy Obrazek – Dopasuj – Usuń kolor. Wskutek tego obraz właściwie bez naszego udziału zostanie pozbawiony kolorów. W przypadku niektórych zdjęć metoda ta daje bardzo przyzwoite rezultaty. Może się również sprawdzić przy zdjęciach portretowych, choć bardziej wymagający użytkownicy z pewnością nie zostaną usatysfakcjonowani. Metoda Usuń kolor może również zostać zastosowana, gdy chcemy zaledwie szybko podejrzeć, jak zdjęcie będzie wyglądało w wersji czarno-białej.
 

Metoda Usuń kolor polega na pozbawieniu barw nasycenia,
wskutek czego obraz staje się czarno-biały.

Barwa / Nasycenie

Rozwiązaniem bardzie wyrafinowanym od poprzedniego jest użycie opcji Obrazek – Dopasuj – Barwa/Nasycenie, co poskutkuje otworzeniem okna dialogowego tegoż narzędzia. Warto na wstępie upewnić się, że włączona jest opcja Podgląd, dzięki czemu na bieżąco będzie można obserwować efekty wprowadzanych ustawień.

Przesunięcie suwaka Nasycenie maksymalnie w lewo
powoduje zmianę obrazu na czarno-biały.

Celem zmiany obrazu na czarno-biały sięgamy po suwak Nasycenie i przeciągamy go maksymalnie w lewo lub – alternatywnie – w środkowe pole numeryczne wpisujemy wartość -100. Niekiedy poprzestanie na tym etapie może być wystarczające, ale z całą pewnością w takich przypadkach trudno mówić o wykorzystaniu potencjału narzędzia. W kontekście niektórych fotografii samo usunięcie kolorów nie daje dobrych rezultatów, a nawet może zmniejszyć urok pierwotnego obrazu.



Przeciągnięcie suwaka Nasycenie maksymalnie w lewo daje dokładnie taki sam rezultat, jak użycie opcji Usuń kolor. Stosowanie tego rozwiązania do szybkiego podglądu czarno-białej wersji obrazu wydaje się zatem tylko stratą czasu.

Na szczęście do dyspozycji użytkownika są różne tryby Edycji, dostępne z menu rozwijanego, ulokowanego u góry okna. W przypadku słonecznika z załączonej ilustracji, rozsądną wydaje się zmiana Edycji na Żółcie i przeciągnięcie suwaka Jasność w prawo, co poskutkuje rozjaśnieniem żółci w obrazku (w tym przypadku płatków słonecznika). Po tej operacji słonecznik nadal ma swój urok, choć tym razem prezentuje się w wersji pozbawionej kolorów.
 

Po zmianie tryby Edycji, użytkownik może rozjaśniać lub przyciemniać wybrane kolory poprzez operowanie suwakiem Jasność.

Przy pomocy Barwa/Nasycenie można też pozbawiać kolorów fragmenty zdjęcia. W tym celu wystarczy wybrać odpowiedni tryb Edycji (na przykład Cyjany lub Niebieskości, gdy chodzi o niebo), a następnie dla Nasycenia wyznaczyć wartość -100.

 

Mieszanie kanałów

Narzędziem, które daje bardzo duży wpływ na ostateczny wygląd czarno-białej fotografii, jest Obrazek – Dopasuj – Mieszanie kanałów. Możliwości edycyjne są tak dalece zaawansowane, że niekiedy trudno zdecydować się, który z rezultatów jest najlepszy. Czasami aż trudno się oprzeć i tworzy się kilka wersji obrazu w wersji pozbawionej koloru i zapisuje każdą z nich, aby delektować się walorami zdjęcia na różne sposoby.



W zależności od gustu, przy pomocy Mieszania kanałów, fotograf może nie tylko pozbawić obraz kolorów, ale także w sposób wręcz radykalny zmienić klimat fotografii i dopasować go do własnego wyobrażenia sceny.
 

Aby zmienić obraz na czarno-biały z poziomu Mieszania kanałów, należy włączyć opcję Monochromatycznie, usytuowaną w lewym dolnym rogu okna dialogowego.

W oknie dialogowym Mieszania kanałów, użytkownik ma do dyspozycji suwaki odpowiadające kanałom obrazu (w przypadku standardowej fotografii z aparatu cyfrowego są to suwaki odpowiadające kanałowi czerwonemu, zielonemu i niebieskiemu, zaś pracując nad obrazem trybie CMYK, użytkownik może operować suwakami Cyan, Magenta, Yellow i Black). Chcąc uzyskać obraz w odcieniach szarości, należy pamiętać o włączeniu opcji Monochromatycznie.



Przydatny bywa również suwak Stały, zwłaszcza gdy chce się uzyskać dramatyczne efekty lub obraz w wersji negatywowej. Wystarczy przeciągnąć suwak Stały w prawo do wartości około +130%, a pozostałymi suwakami operować na wartościach ujemnych, aby uzyskać obraz w odcieniach szarości z efektem negatywu.

Wprawdzie niektórzy wypracowują pewne uniwersalne wartości dla poszczególnych kanałów obrazu, ale generalnie najlepszą metodą doboru wartości dla danego zdjęcia jest eksperymentowanie. Optymalne rezultaty otrzymuje się podchodząc do każdej fotografii jak do indywidualnego materiału edycyjnego. Masowa obróbka z „uniwersalnym kluczem” sprawdza się wyłącznie wówczas, gdy duże tempo pracy jest priorytetem.
 

Mapa gradientu

Jednym z mniej tuzinkowych rozwiązań zmiany zdjęcia kolorowego w czarno-białe, jest posłużenie się Mapą gradientu. W tym celu sięgamy do Obrazek – Dopasuj – Mapa gradientu. Wskazujemy gradient biało-czarny i klikamy OK. Taki zabieg zmienia wprawdzie obraz na wersję bez koloru, ale nie daje praktycznie żadnego wpływu na ostateczny wygląd zdjęcia. Inaczej jest w przypadku użycia Mapy gradientu, wskazania jak poprzednio gradientu biało-czarnego, ale tym razem dodatkowo kliknięcia w niego celem modyfikacji.

Wybór gradientu biało-czarnego pozbawi obraz kolorów.

Aby modyfikować wersję docelową obrazu czarno-białego trzeba modyfikować gradient. Należy jednak pamiętać, aby posługiwać się wyłącznie bielą, czernią i szarością, w przeciwnym wypadku obraz stanie się częściowo barwny.

Dawni użytkownicy aparatów analogowych, zarzucają fotografii cyfrowej nadmierną przewidywalność, tymczasem efekty uzyskiwane w cyfrowej ciemni również mogą być nieprzewidywalne. Przykładem jest właśnie stosowanie narzędzi Mapa gradientu, często skutkujące niezwykłymi efektami.

Każda z wyżej opisanych technik może być użyta w trybie RGB, to jest na pliku prosto z aparatu cyfrowego, bez absolutnie żadnych wstępnych modyfikacji. Oznacza to, że tak przygotowaną fotografię można spokojnie zanieść do fotolabu i oczekiwać prawidłowych odbitek, zgodnych z obrazem widniejącym na ekranie monitora.

Powrót do listy artykułów